นายทินภัทร คำสุ่ย

หลักการทำงานของโซลินอยด์วาล์ว(Solenoid valve)                         โซลินอยด์ (Solenoid)   เป็นอุปกรณ์แม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ที่มีหลักการทำงานคล้ายกับรีเลย์(Relay) ภายในโครงสร้างของโซลินอยด์จะประกอบด้วยขดลวด ที่พันอยู่รอบแท่งเหล็กที่ภายในประกอบด้วยแม่เหล็กชุดบนกับชุดล่าง เมื่อมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านขดลวดที่พันรอบแท่งเหล็ก ทำให้แท่งเหล็กชุดล่างมีอำนาจแม่เหล็กดึงแท่งเหล็กชุดบนลงมาสัมผัสกันทำให้ครบวงจรทำงาน เมื่อวงจรถูกตัดกระแสไฟฟ้าทำให้แท่งเหล็กส่วนล่างหมดอำนาจแม่เหล็ก สปริงก็จะดันแท่งเหล็กส่วนบนกลับสู่ตำแหน่งปกติ จากหลักการดังกล่าวของโซลินอยด์ก็จะนำมาใช้ในการเลื่อนลิ้นวาล์วของระบบนิวแมติกส์ การปิด-เปิดการจ่ายน้ำหรือของเหลวอื่นๆ โครงสร้างของ Solenoid โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ เลื่อนวาล์วด้วยโซลินอยด์วาล์วกลับด้วยสปริง (Single Solenoid Valve) และเลื่อนวาล์วด้วยโซลินอยด์วาล์วกลับด้วยโซลินอยด์วาล์ว (Double Solenoid Valve) ในที่นี้ใช้แบบ เลื่อนวาล์วด้วยโซลินอยด์วาล์วกลับด้วยสปริง (Single Solenoid Valve)     ...

  หลักการทำงานของ Solenoid Valves โซลินอยด์วาล์ว (Solenoid Valve) คือ วาล์วที่ทำงานด้วยไฟฟ้ามันมีทั้งชนิด 2/2, 3/2, 4/2, 5/2 และ 5/3 ในบทความนี้จะได้กล่าวถึงเฉพาะวาล์วชนิด 2/2 ซึ่งใช้ควบคุมการ เปิดปิด  ของเหลว และ  ก๊าซเท่านั้น ส่วนวาล์วชนิด 3/2, 4/2, 5/2 และ 5/3 ซึ่งส่วนใหญ่ใช้กับระบบนิวแมติค และ ระบบไฮดรอลิค       เมื่อกล่าวถึงชนิดของวาล์วเป็นตัวเลขเช่น 2/2, 4/2 หรือ 5/2 นั้น ตัวเลขหน้าบอกถึงจำนวนทางเข้าออกของวาล์ว นั้นๆ ว่ามีกี่ทางหรือมีกี่รู (port) ส่วนตัวเลขที่ตามหลังเครื่องหมายทับ (/)นั้นบอกถึงจำนวนสถานะ หรือ จำนวนตำแหน่ง (position) ของวาล์ว เช่น วาล์ว 2/2 ก็คือ วาล์วที่มี 2 ทาง และ  มี 2 สถานะ คือ  ปิด และ เปิด ส่วนวาล์ว 5/2 ก็คือวาล์วที่มี 5 ทาง และมี 2 สถานะ เป็นต้น  ภาพการทำงานเบื้องต้นของโซลินอยด์วาล์ว การทำงานของโซลินอยด์วาล์ว 2/2โดยทั่วไป โซลินอยด์วาล์ว 2/2 มีการควบคุม ให้เปิดปิดได้ด้วย 3 ระบบ คือ 1.ระบบเปิดปิดโดยตรง (Direct Acting หรือ Direct Operated) 2.ระบบเปิดปิดทางอ้อม (Indirect Acting หรือ Pilot Operated) 3.ระบบลูกผสม ...

  กระบอกลม Pneumatic Air Cylinder กระบอกลูกสูบลม กระบอกนิวเมติกส์ กระบอกลม  ( Pneumatic Air Cylinder )  คือ  กระบอกลม  หรือเรียกอีกชื่อว่า  Actuator  อุปกรณ์ลมที่ใช้ลมทำให้ก้านกระบอกลม เคลื่อนที่ไปในแนวเส้นตรง หรือหมุน 90, 180, 270 หรือ 360 องศา อุปกรณ์ที่เปลี่ยนพลังงานในรูปแบบความดันลมให้เป็นพลังงานกลในรูปแบบของการเคลื่อนที่ โดยแบ่งตามลักษณะการทำงานหรือการเคลื่อนที่ ประเภทและหลักการทำงานของกระบอกสูบ Single Acting Cylinders (SAC)  คือ กระบอกสูบลมที่ใช้แรงดันในการเคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวและจะมีสปริงอยู่ภายในเพื่อดันลูกสูบกลับเข้าที่ให้พร้อมใช้งานใน ครั้งต่อไป เหมาะกับการโหลดงานที่ไม่มากนัก เพราะสามารถใช้งานได้แม้ในกรณีที่ไฟฟ้าดับ Double Acting Cylinders (DAC)  คือ กระบอกสูบลมที่ใช้แรงดันอากาศทั้งสองทางในการเคลื่อนที่โดยทำงานสลับ เมื่อด้านหนึ่งผลิตแรงดัน อีกด้านจะเป็นตัวจ่าย แรงดันอากาศ เหมาะกับงานที่ต้องการการเคลื่อนที่ในแนวตรงและระยะชักที่ยาว เพราะแรงดันอากาศจะมีความคงที่กว่ากระบอกสูบแบบทางเดียว Telescoping Cylinder  คือ กระบอกสูบแบบ...

  กระบอกลม/กระบอกสูบนิวเมติก (Air Cylinder/Pneumatic Cylinder)  จะทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานลมอัดให้เป็นพลังงานกล ลักษณะในการเคลื่อนที่ส่วนมากเป็นการเคลื่อนที่แบบเส้นตรง ในสมัยก่อน ที่ลูกสูบลมจะเข้ามามีบทบาทในงานอุตสาหกรรมยังใช้กลไกทางกลและทางไฟฟ้า   มีความยุ่งยากในการควบคุม และปัญหาของช่วงชักจำกัด   ดังนั้นในอุตสาหกรรมสมัยใหม่จึงพัฒนาลูกสูบลมมาใช้ในงานจนถึงปัจจุบัน   ตัวกระบอกลมมักจะทำด้วยท่อชนิดไม่มีตะเข็บ เช่น เหล็ก อะลูมิเนียม   ทองเหลือง สแตนเลสขึ้นอยู่กับลักษณะงานที่ใช้ ภายในท่อ   จะต้องเจียรนัยให้เรียบ   เพื่อลดการสึกหรอของซีลที่จะเกิดขึ้น และยังลดแรงเสียดทานภายในกระบอกสูบอีกด้วย   ตัวฝาสูบทั้งสองด้านส่วนใหญ่นิยมการหล่อขึ้นรูป บางแบบอาจใช้การอัดขึ้นรูป   การยึดตัวกระบอกสูบลมเข้ากับฝาอาจใช้เกลียวขัน   เหมาะสำหรับกระบอกสูบที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางต่ำกว่า  25  มิลลิเมตรลงมา   ถ้าโตกว่านี้นิยมใช้สกรูร้อยขันรัดหัวท้าไว้   สำหรับก้านสูบอาจทำด้วยสแตนเลสหรือเหล็กชุบผิวโครเมียม   ที่เกลียวปลายก้านสูบจะทำด้วยกรรมวิธี...

  วงจรการกลับทางหมุนมอเตอร์1 เฟส     หลักการ ของวงจรกลับทางหมุนมอเตอร์ ไฟฟ้าAC 1เฟส  K1  ทำงาน กระแสไฟจะไหล เข้า ขดรัน จากขั้ว u ไปยัง x แล้วครบวงจร ส่วนขดสตาร์ท  กระแสจะไหล จากขั้ว V และขั้ว y ครับวงจร ที่ N แล้วจะทำให้มอเตอร์หมุนขวา   ใน ขณะที่ K1 หยุดทำงาน แล้ว K2 ทำงานกระแสจะไหลผ่าน ขดรัน เหมือนขั้นตอนแรกคือขั้ว U กับขั้ว Xแล้วครบวงจร ส่วนขดสตาร์ทกระแสไหลจากขั้ว V และขั้ว Y ครบวงจรและ N ด้วยเช่นกัน ทำให้มอเตอร์หมุน ขวา     ในขณะที่ K1 หยุดทำงาน และให้ K2 ทำงาน จะมีกระแสไหลผ่านขดรันเหมือนกับขั้นแรก คือขั้ว U กับขั้ว X ส่วนในขดสตาร์ท กระแสไฟจะไหลจากขั้ว Y ไปขั้ว v จะเห็น ว่าเป็นการสลับขั้วของขดสตาร์ท ทำให้มอเตอร์ กลับทางหมุน  

  วงจรไฟฟ้าเบื้องต้นของมอเตอร์คอมเพรสเซอร์ 1 เฟส      วงจรไฟฟ้าของคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ เป็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่ง ที่ทำให้มอเตอร์คอมเพรศเซอร์สตาร์ทออกตัวและรันต่ออย่างราบรื่นไปจนกว่าจะตัดไฟเพื่อหยุดการทำงาน ซึ่งในบทความฉบับนี้ ผู้เขียนขอกล่าวถึงวงจรไฟฟ้าที่ใช้ในการสตาร์ทออกตัวและรันมอเตอร์คอมเพรสเซอร์ที่ใช้ในเครื่องปรับอากาศ ระบบไฟแบบ 1 เฟส หรือแบบเฟสเดียว เพราะวงจรไฟฟ้าของมอเตอร์คอมเพรสเซอร์แบบ 1 เฟส จะมีความยุ่งยากและซับซ้อนกว่าแบบ 3 เฟส และอีกประการ บ้านพักอาศัยทั่วไปใช้ไฟฟ้าระบบ 1 เฟส เครื่องปรับอากาศ แบบ 1 เฟส จึงเป็นแบบที่ใช้กันมากในบ้านพักอาศัยและอาคารสำนักงานทั่วไป คอมเพรสเซอร์ของเครื่องปรับอากาศที่ใช้กันอยู่ในที่พักอาศัย เป็นคอมเพรสเซอร์แบบปิดสนิท ที่มีการนำเอาส่วนของตัวอัดสารทำความเย็น คือคอมเพรสเซอร์ และระบบต้นกำลังคือ มอเตอร์ มารวมไว้ด้วยกัน มอเตอร์ที่ใช้ขับเคลื่อนคอมเพรสเซอร์ ในระบบไฟฟ้า 1 เฟส จะใช้เป็นมอเตอร์แบบสปลิทเฟส (Split-phase motor)  ภายในสปลิทเฟสมอเตอร์จะมีขดลวดพันอยู่ 2ชุด คือ 1.  ขดรันหรือขดเมน(Running Winding หรือ Main Winding)...

                    เป็นวิธีการสตาร์ทมอเตอร์ ด้วยวิธีการลดแรงดันตอนสตาร์ท ทำให้กระแสขณะสตาร์ทลดลง                   ใช้กับการสตาร์ทมอเตอร์ที่สามารถรันแบบเดลต้าได้เท่านั้น